"GEŇ-TAŇ GÖREMOK"

  • : preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/atamurad/tmolympiad.org/includes/unicode.inc on line 311.
  • : preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/atamurad/tmolympiad.org/includes/unicode.inc on line 311.
  • : preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/atamurad/tmolympiad.org/includes/unicode.inc on line 311.

Janly gepleşikde "Geň-taň göremok" diýip bir söz düzümi aktiw ulanylýar. Bu söz köplenç üýtgeşik, täsin ýa-da seýrek gabat gelýän ilden çykgynç bir ahwalat, hadysa ýüze çykanda aýdylýar. Şu söz düzüminiň döreýiş taryhynda nämeler ýatyrka?

Belli mirasgär Ümür Esenowyň bir ýazgysynda türkmençilikde nesil daragtynyň atlandyrylyşy baradaky maglumatlary okapdym. Onda nesil daragtynyň ýedi basgançagy aşakdaky ýaly sanalýar:

1. Ogul.

2. Agtyk.

3. Çowluk.

4. Ýuwluk.

5. Gowluk.

6. Geňlik.

7. Taňlyk.

Indi oturyp pikir edýän welin, "Geň-taň göremok" diýen söz düzümi bilen ýokardaky nesil daragtynyň 6-njy we 7-nji basgançaklarynyň arasynda baglanyşyk bar ýaly bolup dur. Adamyň geňlik we taňlyk nesillerini görmegi üçin örän uzak ýaşamagy gerek. Örän uzak diýýänim takmynan 200 ýyl dagyn bolsa gerek. Sebäbi bir nesil ortaça 30 ýyldan hasap edilýär. Diýmek, 6-7-nji arkadaky nesillerini görmek hiç kime başartmasa gerek.

"Geň-taň göremok" diýen söz düzüminiň ozalbaşky döreýiş manysy, ähtimal, häzirkisinden tapawutly bolandyr. Has dogrusy, "Bular ýaly hadysa, ahwalat 6-7-nji arka neslini gören uzak ýaşly adamlara hem ömründe bir gezek gabat gelip biler" diýen manyda dörän bolmagy mümkin. Soň wagtyň geçmegi bilen dürli hili özgertmelere sezewar bolup, häzirki mana eýe bolandyr diýip çak edýän. Ýa meniň bu çaklamam esassyz bir zatmyka?

Telpekler (2 kisiden 2 sany)

Bu yazgi ucin

  • Mirasymyz 1 telpek goyyar we yazyar: "Bäh, hakykatdanam şeýle bolmaly."
  • Halil 1 telpek goyyar we yazyar: "Gaty gowy yazipsin! Berekella!"

Comment viewing options

Select your preferred way to display the comments and click "Save settings" to activate your changes.

Kab dost haladym mowzugyngy,

Kab dost haladym mowzugyngy, dogry bellenen dushunjemika diyip hasaplayan!
sagja bol!

Kab aga men-ä siziň

Kab aga men-ä siziň aýdýanyňyz dogrumyka diýýän. Şol 7 nesli bilýädim, ýöne bu diýýäniňizi birinji gezek eşidýän, pikirlenmelidirisem öýtmändirin.

Ümür Esenow yalnyşmasam

Ümür Esenow yalnyşmasam Mary welayatyny murgap etrabynda yaşya öytyan.Müzeyi hem bar diyip aytyadylar.Taryhy gowy göryan adam.

Meri, sen teswirlerdäki

Meri, sen teswirlerdäki Meka Mergeniusmy?

kab aga, çaklamaňyza

kab aga, çaklamaňyza düýpli delil getiripsiňiz... onuň ün esassyz diýmägä dilim baranok... ýöne "geň" bn "taň" sözüniň arasynda näme tapawut barka? ýa olaryň hem düýbi yokarda ýazan arkalaryňyzadan gelip çykýarmy?

Ayna payna , baklashka

Ayna payna , baklashka maklashka, az maz, ... Geng diymek gin manysynda geng tang diyilyanem bolup biler. Gin goremok diyilshi yaly.
Telefonda turkmen bukwalar bolmanson latyn harplary ulanmaly bolyan bagyshlarsynyz

Ümer Esenden soramaly, shol

Ümer Esenden soramaly, shol adam halkyñ içinde köp aylanyp yörensoñ bilmeyä zady yok :) "geñ-tañ göremok" diyen söz düzümi hakdada goshmaça köp informasiya aydyp bererdi.
Siziñ bu aydanlaryñyz bilen ylalashyan. Yöne shu wagt ol jümläni has elhenç zat görenlerinde "toba, toba geñ-tañ göremok" diyip ulanyalar köplenç.

Çeper eserlerde "Taň bir

Çeper eserlerde "Taň bir zat gören ýaly boldy" diýen jümle hem kän gabat gelýär. Pikirimçe, geň we taň sözleri sinonim bolmaly.